Literatura fonte

From Dictionary of World Literature
Jump to: navigation, search

por Ana Carballo Llovo, Alba Lucía Carneiro Alonso, Robert Cárdenes Schwenke, Ivan Carlos González

Fonte: documento, obra ou materiais que serven de información ou de inspiración a un autor. O termo fonte, que provén do latín fons a nivel xeral, unha fonte é o principio, orixe ou fundamento de algo. Fonte tamén é o material que lle permite a un autor extraer información para elaborar un texto ou unha investigación.

Contents

Definición extensa

É Itamar Even-Zohar (1990a) quen máis especificamente se ocupa do concepto de interferencia literaria e cultural e defínea como a relación entre literaturas pola cal unha literatura A ( literatura fonte) se converte no xerme de préstamos directos ou indirectos para outra literatura B ( literatura meta). A interferencia pode darse en sistemas literarios independentes, é dicir, relativamente estabelecidos, ou en sistemas dependentes ou non estabelecidos ( literaturas emerxentes, minoritarias...); pero mentres que nestes últimos o sistema externo convértese na condición principal para a súa existencia e desenvolvemento, nos sistemas independentes a interferencia pode darse ou non, pero non adquire tanta relevancia.

Desenvolvementos

As canles de interferencia poden ser directas, se os membros do sistema meta acceden ás obras da literatura fonte na súa lingua orixinal, ou indirectas se se recorre á tradución ou a unha terceira lingua ou literatura que filtre a literatura fonte á literatura meta. Even-Zohar estabelece os seguintes principios ou leis xerais de interferencia: as literaturas nunca están en non-interferencia; a interferencia é maioritariamente unilateral e a interferencia literaria non está necesariamente vinculada á interferencia noutros niveis entre as comunidades. As condicións que Even-Zohar sinala para que xurda a interferencia literaria son varias: o prestixio e o carácter dominante da literatura fonte, a carencia de determinados elementos de repertorio na literatura meta e os contactos entre ambos os dous sistemas sen que aparezan condicións adversas para que se dea a interferencia. Os procesos de interferencia poden afectar só a unha parte da literatura meta e non teñen que manterse necesariamente as mesmas funcións que o repertorio asume na literatura fonte. Ademais, tende a producirse un proceso de simplificación e regularización de todos aqueles aspectos que se toman da literatura fonte. Un exemplo de interferencia literaria claro é o que tivo lugar entre todas as literaturas europeas da Idade Media con respecto á influencia que sobre elas exercía a literatura latina.

Exemplificación

La Biblia en la literatura española, dirigida por Gregorio del Olmo Lete, investiga de manera sistemática la influencia que ha ejercido la Biblia en la historia de la literatura española, en sus diferentes épocas y autores

Al margen de la consideración doctrinal del contenido y valor religioso de la Biblia, ésta se hizo presente desde el primer momento en el arte y la literatura. Tanto el arte religioso cristiano como las literaturas «profanas» aparecen impregnados por la presencia de los textos y los temas bíblicos. El estudio de «la Biblia como literatura», surgido en el siglo XVIII, ha dado paso actualmente al interés por el estudio del influjo de la Biblia en la literatura, a la que le ha suministrado una serie de historias, figuras y escenas que han actuado como arquetipos muy productivos, no sólo en el ámbito de la creación literaria, sino de la artística en general.

Se analiza la presencia de la Biblia en la literatura medieval en dos vertientes netamente diferenciadas. Se trata, por un lado, de la Biblia como fuente de arquetipos y modelos, de argumentos e imágenes que nutrieron el imaginario de todo el mundo cristiano, que supo convertirlos en literatura. Por otro lado, la Biblia se presenta como fuente autoritativa, tanto en el aspecto filológico como en el histórico y el doctrinal. Los estudios correspondientes se distribuyen por tanto en dos: uno que agrupa los géneros estrictamente literarios (poesía, drama, ficción) y un segundo que recoge los que definen a la Biblia como fuente de autoridad (textual, histórica y dogmático-moral).

Voces relacionadas

interferencia literaria; literatura meta; sistema literario; literatura emerxente.

Bibliografía

  • Base de datos do Dicionario de Termos Literarios. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
  • La Biblia en la literatura española, Gregorio del Olmo Lete, María Isabel Toro Pascua
  • Even-Zohar, Itamar, Polisistemas de cultura, 2007, 2011